ANALIZA FINANSOWA

Udziały niekontrolujące – ile ważą w kapitale własnym?

udzialy-niekontrolujace-kapitaly-mniejszosci

Czym są udziały niekontrolujące (kapitały mniejszości)? Jak duży jest udział kapitałów mniejszości w kapitale własnym wśród spółek GPW? Które spółki mają wyjątkowo wysoki lub niski udział kapitałów mniejszości (udziałów niekontrolujących)?

Czym są udziały niekontrolujące (kapitały mniejszości)?

Pojęcie kapitałów mniejszości (udziałów niekontrolujących) wiąże się ze skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi grup kapitałowych. Podmiot dominujący i inne jednostki objęte konsolidacją nie muszą mieć aż 100% udziałów w danym podmiocie zależnym. Jeśli przykładowo udział jednostki dominującej i innych jednostek objętych konsolidacją wynosi 75%, to pozostałe 25% będzie stanowić udział jednostek nie objętych konsolidacją. Polska ustawa o rachunkowości nazywa je „kapitałami mniejszości”, natomiast w sprawozdaniach finansowych sporządzonych zgodnie z MSSF znajdziemy je pod nazwą „udziały niekontrolujące”. W bilansie zobaczymy zatem kapitał własny rozbity na:

  • kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej
  • udziały niekontrolujące (kapitały mniejszości)

Kapitał całkowity będzie sumą powyższych dwóch pozycji. Dla przykładu, poniżej fragment bilansu grupy PZU SA. Na dzień 30.062018 kapitały przypisane akcjonariuszom jednostki dominującej wyniosły 13 280 mln (38% kapitału całkowitego), natomiast udziały niekontrolujące wyniosły 21 332 mln (62% kapitału całkowitego).

udziały niekontrolujące - pzu

Jakie to ma znaczenie?

Analiza finansowa obejmuje wiele wskaźników, których kalkulacja obejmuje kapitał własny, np. kapitał własny / aktywa trwałe, zysk netto / kapitał własny. Jeśli przykładowo chcemy zestawić całkowite aktywa trwałe a kapitałami własnymi, powinny to być również kapitały całkowite. Natomiast niektóre źródła (portale internetowe) podają jedynie kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej. W przypadku spółek o dużym udziale udziałów niekontrolujących wspomniany wskaźnik kapitał własny / aktywa trwałe, oparty o kapitał własny jednostki dominującej, byłby zaniżony. W tym artykule chcę sprawdzić, jak duża może być skala problemu, tj. jak duży udział w w kapitałach całkowitych mają udziały niekontrolujące.

Udziały niekontrolujące w kapitale własnym – spółki GPW

Poniższy diagram pokazuje wagę udziałów niekontrolujących w kapitale całkowitym. Jak widać, w zdecydowanej większości przypadków udziały niekontrolujące mają marginalne znaczenie. Najczęściej (60% przypadków) ich udział w kapitale całkowitym stanowi (obecnie) do 1%. Zdecydowana większość (90% przypadków) udział kapitałów mniejszości stanowi maksymalnie 10%.

udzialy-niekontrolujace-spolki-gpw

Wysoki udział udziałów niekontrolujących (kapitałów mniejszości)

W 10% przypadków udział kapitałów mniejszości (udziałów niekontrolujących) w kapitale całkowitym wynosi ponad 10%. W przypadku tych spółek należy zachować ostrożność w przypadku kalkulacji z uwzględnieniem kapitału własnego. Z większych spółek znajdziemy tu PZU, Asseco Poland, Getin Holding, Boryszew, Pragma Inkaso, Arctic Paper, Lentex, Stalprofil, Medicalgorythmics, Impexmetal, Mirbud, czy CCC.

udzialy-niekontrolujace-powyzej-10-procent

Ujemne kapitały mniejszości (udziały niekontrolujące)

Kapitały mniejszości mogą być ujemne w przypadku spółek sporządzających sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF. Biorąc pod uwagę ostatnie sprawozdania finansowe, dotyczy to ok 7% spółek.

udzialy-niekontrolujace-ujemne-kapitaly-mniejszosci

Dla przykładu, poniżej wybrane dane z bilansu grupy Ciech SA. Jak widać, udziały niekontrolujące mają wartość ujemną. Kapitały własny całkowity jest stanowi różnicę kapitału właścicieli jednostki dominującej oraz udziałów niekontrolujących.

ciech-udzialy-niekontrolujace-ujemne

Konsolidacja podmiotów zależnych na przykładzie PZU

W odpowiedzi na komentarz użytkownika eFeF, załączam fragment sprawozdania finansowego grupy PZU SA. Widać na nim, że jednostka dominująca potrafi konsolidować jednostki zależne, mimo nieposiadania udziału większościowego w jednostce zależnej. Udziały w niektórych z nich wynoszą raptem ok. 20%.

udzaiły-niekontrolujące-konsolidacja-pzu

Artur Wiśniewski

Redaktor naczelny ;) Makler Papierów Wartościowych (2370), inwestor indywidualny. Interesuje się rynkiem akcji i obligacji. Lubi rower i góry.

2
Dodaj komentarz

avatar
1 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
Artur WiśniewskieFeF Recent comment authors
  Powiadomienia o nowych komentarzach  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
eFeF
Gość
eFeF

Czy udziały niekontrolujące to np. udziały 49% w spółce zależnej gdzie mamy 51%? To jest w spółkach, które kontrolujemy, ale nie mamy 100% udziałów – wedle UoR całość idzie do naszego bilansu, ale akcje, których nie posiadamy to udziały niekontrolujące, tak?
Jeśli tak to jakim cudem możliwy jest wskaźnik ujemny bądź powyżej 50%?